Gecultiveerde zijde:
Van rups niet naar vlinder
Bombyx mori

Het gecultiveerde zijderupsje staat onder volledig beheer van de mens en het popje wordt gedood voordat het de kans krijgt zich te verpoppen tot vlindertje.

Het gecultiveerde zijderupsje wordt overwegend gevoerd met moerbei-blaadjes.
In de onderlip heeft de zijderups 2 klieren: de spinklier en de lijmklier.
Als het rupsje in de fase van verpoppen gaat komen, dan spint het rupsje met de spinklier een zijde draad om zich heen van ongeveer 1000 m lang, die gelijktijdig verkleefd wordt met een soort eiwit uit de lijmklier. Dit eiwit functioneert als lijmstof om de zijdedraad heen.
De grondstof van zijde is dan ook :eiwit

Dit spinnen en verkleven omzich heen, wordt een soort huisje wat je cocon noemt.
In de cocon gaat het rupsje veranderen tot popje.
In de cocon verandert de rups in een pop. Dat gebeurt tijdens een een soort diepe slaap.
Het verpopte rupsje wordt nu gedood door de mens, omdat het zich anders als vlinder met behulp van een bruinachtig zuur, een gat in de cocon zou laten smelten om zich naar buiten te werken waardoor de lange zijden draad kapot zou gaan.

Het verpopte rupsje wordt gedood door middel van hete dampen of wordt ondergedompeld in kokend water.
Hierdoor wordt de lijmstof, die het rupsje had aangemaakt toen het zich inspinde, losgeweekt zodat de draad nu gemakkelijk kan worden afgewikkeld.

De zijde van het gecultiveerder rupsje wordt gezien als de mooiste zijde omdat deze zijdedraad een constante afmeting heeft, een lichte eiwitkleur en de lengte van de draad bijna volledig in totaliteit gebruikt kan worden. Moerbeizijde heeft een gladde en glanzende structuur.

Het moerbeirupsje wordt wel goed verzorgd (hoe beter verzorgd hoe mooier de zijde)
Deze gecultiveerder zijde wordt echter toch gezien als niet diervriendelijk ivm het doden van de popjes.

China was lange tijd het enige land ter wereld dat het geheim van de zijdeproductie kende.
(er stond zelfs de doodstraf op indien men het geheim zou openbaren!)
Vier tot vijf duizend jaar v. Chr. werd in China al zijde gesponnen en verweven.
In de Romeinse tijd was zijde letterlijk haar gewicht in goud waard.
Pas in de zesde eeuw begon de zijdeteelt zich ook buiten China te ontwikkelen.

Bekijk ook eens deze video over het productieproces waarbij de pop gedood wordt:

De wildzijderups Wilde zijde (tussah zijde): van rups wel naar vlinder.

Wildzijde is zijde die verkregen is van de in het wild levende, maar zeker ook wel van gekweekte, Tussah zijdevlinderrups.
Voor 'wilde' zijde laat men het popje dus leven en zelf uit de cocon komen.
Het mag verder gaan als vlinder.
Hierdoor breekt echter wel die lange draad. Deze draadjes kunnen niet direct meer worden geweven.
Zij worden dan eerst tot zo’n draad gesponnen, voordat er kan worden geweven.
Deze zijde heeft een korrelige structuur, glanst minder en is moeilijker te bleken en te verven.
Wilde zijde is vaak goudachtig van kleur en is herkenbaar aan het knisperende geluid als je het voorzichtig zou kreuken in je hand.

• Wist je dat sommige tandflos van zijde wordt gemaakt en dat zijde vaak gebruikt wordt in het ziekenhuis bij operaties? Na een operatie worden daarmee de wonden binnenin het lichaam dichtgemaakt. Als de wond is dichtgegroeid, lost de zijde vanzelf in het lichaam op.